Ara

Bu bölümde sistem içerisindeki makaleler arasında arama yapabilirsiniz.

Dergi Kimliği

Online ISSN (İngilizce)
1305-3124

Basılı ISSN (Türkçe)
1300-5251

Online ISSN (Türkçe)
1305-3132

Kuruluş
1993

Editör
Cihat Şen

Yardımcı Editörler
Murat Yayla, Oluş Api

Spontan abortus materyalinde belirlenen üçlü otozomal trizomi

Elif Pala, Mehmet Erdem, Ahmet Erdem, Meral Yirmibeş Karaoğuz

Künye

Spontan abortus materyalinde belirlenen üçlü otozomal trizomi . Perinatoloji Dergisi 2009;17(3):126-129

Yazar Bilgileri

Elif Pala1,
Mehmet Erdem2,
Ahmet Erdem2,
Meral Yirmibeş Karaoğuz1

  1. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Genetik- Ankara TR
  2. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum- Ankara TR
Yayın Geçmişi

Yayınlanma Tarihi: 15 Aralık 2009

Çıkar Çakışması

Çıkar çakışması bulunmadığı belirtilmiştir.

Amaç
Bu çalışmada spontan abortus ile sonlanan gebelik materyalinden yapılan sitogenetik çalışmada belirlenen anomalili karyotip ve bunun literatür bilgileri ışığında tartışması sunulmaktadır.
Olgu
30 yaşındaki olgunun 5 yıllık infertilite öyküsünün ardından, 2 başarısız IVF denemesi sonrası spontan gebeliği oluşmuştu. Gebelik 9. haftasında boş kese (blighted ovum) olarak değerlendirildi ve ailenin onamı ile kürete edildi. Gebelik materyali uygun doku kültürü medyumu içerisinde laboratuvarımıza ulaştırıldı ve üç ayrı flaskta uzun dönem doku kültürü yapıldı. 
Sonuç
Uzun dönem doku kültürü sonrası fetüste 49,XY,+8,+20,+21 karyotipi belirlenmiştir. Bu olgu, üçlü (triple) anöploidide ilk defa bu üç kromozomal kombinasyonun birlikte olması ve abort materyalinden yapılan sitogenetik çalışmada birden fazla kromozomun anöploidisinin eşlik edebileceğini göstermesi açısından anlamlıdır.
Anahtar Kelimeler

Kromozomal anomaliler, spontan abortus, üçlü trizomi

Giriş
Spontan abortuslar çoğunlukla gebeliğin ilk üç ayında oluşmaktadır ve bunların %50’sinden fazlası kromozom anomalileri ile ilişkilendirilmektedir.(1-3) Anomalilerin %50’den fazlasını tek bir kromozoma ait trizomiler oluşturmaktadır.4 İki kromozomun (double) trizomisi de erken gebelik kayıplarına neden olmaktadır. Biz de daha önce ikili trizomi olan, iki ayrı olgu sunmuştuk ve bu olgular toplam çalışılan gebelik kayıplarının %0.05’ini kapsamaktaydı.(5) Aynı olguda üç kromozomun sayısal artışı (anöploidisi) ile olan üçlü (triple) trizomiler ise nadir rastlanılan, yaklaşık olarak %0.05 oranında görülen anomalilerdir.6 Elde edebildiğimiz verilere göre, şimdiye kadar spontan abortusta 11 üçlü trizomi olgusu bildirilmiştir.(3,6-11) Bu çalışma ile literatürde ilk defa, spontan abortus materyalinde belirlenen, 8., 20. ve 21. kromozomlara ait ilk üçlü trizomi (49,XY,+8,+20,+21) olgusu sunulmaktadır.
Olgu
Kendisi 30, eşi 35 yaşında olan olgunun ilk gebeliğine ait abortus materyali, karyotip analizi için laboratuvarımıza refere edildi. Olgumuzda 5 yıllık bir infertilite öyküsü mevcut idi. Eşinin semen analizinde normal konsantrasyonlu ancak düşük hareketli sperm tespit edilmişti. Çok sayıda başarısız intrauterin inseminasyon denemesi ve iki başarısız IVF denemesi sonrası eşlerden sitogenetik çalışmayı da içeren bir grup test yapılmış ve normal kromozom kuruluşları belirlenmişti. Bu gebelik son IVF denemesinde 2 ay sonra spontan olarak oluşmuştu. Son adet tarihine göre 9 haftalık gebe iken, ultrasonografik incelemede fetüs içermeyen bir gestasyonel kese ve yolk sac görüldüğü için gebelik boş kese (blighted ovum) olarak değerlendirildi. Eşlere yapılan invasiv girişim ve alınacak abort materyalinden yapılacak sitogenetik analiz için bilgi verilip, onayladıklarına dair onam formu imzalatıldı. Olguya genel anestezi altında küretaj işlemi yapıldı ve gebelik materyali uygun doku kültürü medyumu içerisinde laboratuvarımıza ulaştırıldı. Petri kabına (60mm x 15 mm) alınan mateyal mikroskop altında anneye ait desiduadan ayıklandı. Örnekten 3 ayrı uzun dönem doku kültürü hazırlanmış ve yeni steril besleyici ortam (Bio-Amf-1 medium, Biological Industries) ilave edildi. İki haftadan kısa sürede, iki ayrı esas kültürden yapılan çalışma sonrası 7 metafaz plağından kromozomların analizi, 16 metafaz plağından ise sayımı yapıldı. Bu analizin sonucunda abortus materyalinin karyotipi 49,XY,+8,+20,+21 olarak belirlendi (Şekil 1). Plasenta materyalinden yapılan kesitlerin patoloji incelemesinde ise herhangi bir anomali belirlenmedi.
Tartışma
Abortus materyallerinde üçlü (triple) trizomi oldukça nadir tespit edilen bir bulgudur. Tablo 1 bizim olgumuz dahil, şimdiye kadar villus dokusundan çalışılan spontan abortus materyallerinde bildirilen üçlü trizomilerdeki kromozomal kombinasyonları göstermektedir.(6-11) Üçlü trizomilerdeki kromozomlar 2, 5, 8, 11, 12, 14, 15, 16, 18, 20, 21, 22 ve cinsiyet kromozomlarıdır. Burada sunulan olgu, üçlü trizomide en sık rapor edilen kromozomların birleşiminden oluşmaktadır.(6-10) Bildirilen 10 olgunun 9’u gebeliğin ilk üç ayında abortus ile sonlanmış ve sitogenetik analizlerinde bu olguda olduğu gibi mozaik olmayan anöploidiler belirlenmiştir. Sunulan olguların anne yaşları bizim olgumuz ile uyumlu olarak, 26 ile 46 arasında değişmektedir ve bunların 4/10’u 35 yaşın üzerindedir. Annenin 1. mayozuna ait bölünme hataları, ikili (double) trizomiler dahil tüm trizomilerin oluşumunda en büyük etkiye sahiptir. Üçlü (triple) trizomilerde ise, üç farklı kromozomu içeren üç ayrı ayrılamama (non-disjunction) olayının nasıl oluşabileceği karmaşıktır. Birinci mayozda, ikili trizomilerde olabileceği gibi, iki ayrı kromozoma ait ayrılamamayı izleyen 2. mayozda üçüncü bir kromozoma ait ayrılamama olası mekanizmalardan biridir. Hassold ve ark.11 üçlü anöploidinin mayotik orijinini araştırmak amacıyla çeşitli moleküler çalışmalar gerçekleştirmişlerdir. 49,XX;+14,+15,+22 karyotipinde, 14. kromozoma ait trizominin maternal mayoz 1 hatasından kaynaklandığını gösterebilmekle beraber, kromozom 15 ve 22’nin orjinini değerlendirememişlerdir. Spermatogenez esnasında oluşabilecek kromozomların ayrılamaması olayı da üçlü anöploidi oluşumuna neden olabilir. Diğer trizomilerle kıyaslandığında, trizomi 21’li vakaların içinde baba (paternal) kaynaklı olanlar daha yüksek oranda tesbit edilmiştir.(10) Anöploidilerin babadan kalıtılmış olma olasılığı, spermde olabilecek kromozomal anomaliler ile ilgili çalışmaların artmasına neden olmuştur. Birden fazla kromozomun floresan işaretleyiciler ile hibridize edilerek boyanması (M-FISH) ile yapılan çalışmalar sonucu, kromozom 21’in ayrılamama olayına eğimli olduğu ileri sürülmüştür.(12) Bu çalışma ile spermde dizomi 21’in diğer otozomal dizomilere kıyasla daha yüksek sıklıkta oluştuğu gösterilmiştir.(12) Anormal sperm parametrelerine sahip erkeklerde genel popülasyonla oranla anöloidi daha sık görülmektedir.(13) Literatürde spermin hareket azlığı (asthenozoospermi) ile kromozomal sayısal artış ve azalmalarının (anöploidiler) ilişkisinin araştırıldığı çeşitli çalışmalar bulunmaktadır.(14,15) Bu çalışmalar sonucu düşük sperm hareketliliğinin kromozom segregasyonu üzerinde etkili olabileceği görülmüştür. Bu bilgiye paralel olarak, bizim olgumuzdaki düşük sperm parametrelerinin babanın mayoz 1’inde hataya neden olup, anöploidiye neden olabileceği düşünülebilir.
Sonuç
Tek kromozoma ait trizomiler; sıklıkla 13, 18, 20, 21, ve cinsiyet kromozomlarının anöploidileri hariç; genellikle yaşamla bağdaşmayan ve kendiliğinden düşük materyalinde saptanan anomalilerdir. Bu olgudaki gibi üç ayrı kromozoma ait nadir trizomilerin yaşamla bağdaşması mümkün değildir ve klinikte çalışan doktorlar için spontan abort materyalinde, özellikle obstetrik öyküsünde sperm parametrelerinde problem olan veya sperm hareket azlığı olan olgularda, etiyolojiyi açıklaması açısından değerli bir sitogenetik sonuçtur.
Kaynaklar
1. Karaoguz MY, Nas T, Konac E, Ince D, Pala E, Menevse S. Is cytogenetic diagnosis of 46,XX karyotype spontaneous abortion specimens erroneous? Fluorescence in situ hybridization as a confirmatory technique. J Obstet Gynaecol Res 2005; 31: 508-13.
2. Ford JH, Wilkin HZ, Thomas P, McCarthy CA. 14-year cytogenetic study of spontaneous abortion: Clinical applications of testing. Aust NZJ Obstet Gynaecol 1996; 36: 314-18.
3. Dejmek J, Vojtassak J, Malova J. Cytogenetic analysis of 1508 spontaneous abortions originating from South Slovakia. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 1992; 46: 129–36.
4. Nagaishi M, Yamamoto T, Iinuma K, Shimomura K, Berend SA, Knops J. Chromosomal abnormalities identified in 347 spontaneous abortions collected in Japan. J Obstet Gynaecol Res 2004; 30: 237-41.
5. Korucuoglu U, Erdem M, Pala E, Karaoguz MY, Erdem A, Biri A. Double aneuploidy in spontaneous miscarriages: Two case reports and review of the literature. Fetal Diagn Ther 2008; 24: 106-10.
6. Reddy K S. Triple aneuploidy in spontaneous abortions. Clin Genet 1999; 56: 103-4.
7. Kajii T, Ferrier A, Nikawa N, Takahara H, Ohama K, Avirachan S. Anatomic and chromosomal anomalies in 639 spontaneous abortuses. Hum Genet 1980; 55: 87-98.
8. Johnson MP, Drugan A, Koppitch FC, Uhlmann WR, Evans M I. Postmortem chrorionic villus sampling is a better method for cytogenetic evaluation of early fetal loss than culture of abortus material. Am J Obstet Gynecol 1990; 163: 1505-10.
9. Petrella M J, Hirschhorn K, German J.Triple autosomal trisomy in a pregnancy at risk for Bloom’s syndrome. Am J Med Genet 1991; 40: 316-318.
10. Soukup S W. Triple trisomy in a spontaneous abortion. Hum Genet 1992; 88: 363.
11. Hassold T, Chiu D, Yamane J. Parental origin of autosomal trisomies. Ann Hum Genet 1984; 48: 129-44.
12. Egozcue J, Blanco J, Vidal F. Chromosome studies in human sperm nuclei using fluorescence in situ hybridization (FISH). Hum Reprod Update 1997; 3: 441-52.
13. Colombero L, Hariprashad JJ, Tsai MC, Rosenwaks Z, Palermo GD. Incidence of sperm aneuploidy in relation to semen characteristics and assisted reproductive outcome. Fertil Steril 1999; 72: 90-6.
14. Rives N, Mousset-Simeon N, Mazurier S, Mace B. Primary flagellar abnormality is associated with an increased rate of spermatozoa aneuploidy. J Androl 2005; 26: 61-9.
15. Collodel G, Capitani S, Bacetti B, Pammolli A, Moretti E. Sperm aneuploidies and low progressive motility. Hum Reprod 2007; 22: 1893-8.e
Dosya / Açıklama
figure.jpg
Tripl trizomi karyotipi;49,XY,+8,+20,+21
Tablo 1.
Spontan abortuslarda bildirilen tripl trizomilerin kromozomal dağılımları.